پنج شنبه 29 اسفند 1398مصادف با سال روز تولد اسماعیل نواب صفا (شاعر و ترانه‌سرای ایرانی)

Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

اسماعیل نواب صفا (29 اسفند 1303 کرمانشاه 19 فروردین 1384 تهران)  

اسماعیل نواب صفا فرزند سید مرتضی به سال ۱۳۰۴ در کرمانشاه متولد شد. پدر وی از صاحب منصبان گمرگ بود که سالها در این شهرستان ماموریت اداری داشت. وی در شش سالگی پدرش را از دست داد. خانواده او از نواب های اصفهان هستند و مادر و پدرش با خاندان معتمدالدوله نشاط – نویسنده و شاعر بزرگ دوره قاجار – نسبت داشتند. پدر نواب صفا که مردی اهل علم و ادب و از دراویش نعمت اللهی بود معتقد بود درويش باید از لحاظ ظاهر تمیز باشد نه ژنده پوش و از جهت درون و باطن پاک و درویش باشد. به هر حال وی تا سال ۱۳۲۳ در کرمانشاه به تحصیل ادامه می دهد و در این زمان به تهران می آید و در دبیرستان دارایی مشغول تحصیل می گردد. از این زمان اقدام به ساختن اولین ترانه خود می کند و نیز همکاری وی با مطبوعات آغاز می گردد.

اولین تصنیفی را که سرود روح بخش خواند و برادران وفادار (مجید و حمید) که ارکستر روح بخش را رهبری می کردند روی آن آهنگ گذاردند که فوق العاده مورد توجه مردم قرار گرفت. دیری نگذشت که وی با شادروان مهدی خالدی که حدود بیست و شش سال داشت آشنا گردید و آشنایی این دو به مرحله یی رسید که شب و روز با هم بودند و هر ماه یک ترانه و آهنگ از ایشان در رادیو پخش می شد.

اولین ترانه یی که نواب صفا سرود و مهدی خالدی روی آن آهنگ گذاشت در مایه شور بود که به ما را ز چه پابند جنون کردی و رفتی می باشد. وی ترانه های بسیاری برای خالدی سرود که فوق العاده مورد توجه و اقبال عمومی واقع گردید از آن جمله است ترانه های: «دلی دارم که درمان نمی بیند» در «شور»، «به بزم ساقی شیرین ادا باز آمد» در «سه گاه» ، « با این همه ناز ای پری دل داده کجا میروی» در «همایون» و «نشاط».

نواب صفا خود عقیده دارد که این آهنگ «نشاط» خالدی یکی از کارهای بزرگ و ارزنده او می باشد و تاکنون کسی آهنگی چنین زیبا برای بهار و نشاط آفرینی فصل بهار نساخته است. ولی در باره شعر خود می گوید از لحاظ شعر چیزی نمی گویم چون مربوط به خودم هست و باید جامعه قضاوت کند. وی معتقد است که خالدی به طور کلی در موسیقی ایران تحول ایجاد کرد و در شیوه آهنگسازی و سبک نوازندگی نوآوری هایی کرد که بسیار آهنگسازان بعد از او تحت تأثیر وی قرار گرفتند و تکه ها و قسمت هایی را از او تقلید، تکرار و اجرا کردند. نواب صفا، حدود چهل ترانه برای خالدی، حدود هشت ترانه برای پرویز یاحقی و چند ترانه یی هم برای شادروان حسین یاحقی و عباس شاپوری و یازده ترانه برای علی تجویدی ساخت. نواب صفا، علاوه بر شعر و شاعری با موسیقی و نواختن آلات آن به خصوص «ویولن» آشنایی دارد و ردیف ها و گوشه های دستگاههای موسیقی سنتی ایران را به خوبی می شناسد و یکی از صاحبنظران در این هنر ظریف می باشد و چون با موسیقی مأنوس و آشنا است، در ساختن ترانه، برگزیدن موضوع جهت یک آهنگ، ابتدا شیوه موسیقی، یعنی سبک و سنگینی وزن را در نظر می گیرد و سپس به مقتضای روح موسیقی موضوعی بر می گزیند و عموم ترانه هایش پر سوز و گداز است. که خودش می گوید «تصانیف من همیشه آمیخته با دردهای درونی من بوده و ترانه هایی مانند «تک درخت» که روی آهنگ هنرمند با ارزش عباس شاهپوری ساختم، شاهد آن است.»

نواب صفا از سال ۱۳۲۹ همکاری خود را با رادیو آغاز کرد و با اکثر آهنگسازان بزرگ از جمله: روح اله خالقی، مرتضی محجوبی، حسین یاحقی، عباس شاپوری، حسینعلی ملاح، علی تجویدی، پرویز یاحقی و به خصوص مهدی خالدی همکاری کرده است. وی در رادیو برنامه ” کاروان شعر و موسیقی” و یک برنامه به نام “قصه شمع” را اداره می کرده و تالیفات فراوانی از خود به یادگار نهاده است. نواب صفا شاعری است وارسته که توجه آنچنانی به مادیات ندارد و همین که رفع نیازهای عادی و معمولی شود برای وی کافی است و اهل تظاهر و تکبر نمی باشد.

منبع: نصیری فر، حبیب الله (1383)، مردان موسیقی سنتی و نوین ایران، انتشارات سنایی، ج. 3، چاپ دوم، ص.543 – 545.

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.