سازهای بادی – موزه موسیقی ایران
badi2
DSC_5606

سازهای بادی

Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.
سازهای هواصدا یا بادی (آیروفون ها) سازهایی هستند که صدا در آنها از طریق ارتعاش هوا ایجاد می شود. هواصداها انواع متنوع و گوناگونی دارند که رده بندی شان را مشکل می کند. این سازها در مرحله نخست می توان به دو گروه هواصداهای آزاد و سازهای هواصدا تقسیم کرد.
در هواصداهای آزاد با چرخاندن سریع اشیاء مختلف در هوا و تماس جداره ی بیرونی این اشیا با هوای پیرامون، هوا به ارتعاش درمی آید و صدا ایجاد می شود. این نوع هواصدا که از سازهای ابتدایی بشر محسوب می شود و در برخی فرهنگ ها وجود دارد در گذشته در روستاهای کوهستانی منطقه رودبار گیلان و شاید برخی مناطق دیگر ایران متداول بوده و به وِروِرَک معروف بوده است.
در سازهای هواصدا، هوا در داخل لوله یا محفظه­ ی صوتی مرتعش و صدا ایجاد می شود. مجموعه­ ی سازهای هواصدا (به جز هواصداهای آزاد) را می توان به دو گروه اصلی مقیّدات و مطلقات تقسیم کرد.
هواصداهای مقید سازهایی هستند که بر روی لوله یا محفظه­ ی صوتی شان سوراخ هایی دارند که با گرفتن (بستن) یا باز گذاشتن آنها می توان صداهای مختلفی را از ساز تولید کرد. هواصداهای مقیّد بر حسب چگونگی ایجاد صدا در آنها تقسیم می شوند به: (لبه دار لوله ای: در این گروه هوا از طریق برخورد با یک لبه­ ی تیز که شکل های گوناگون دارد مرتعش می شود. نی ها  و فلوت ها از این گروه ­اند. لبه دار محفظه­ ای: در این هواصداها نیز صدا از طریق برخورد هوا با یک لبه­ ی تیز ایجاد می شود. انواع سوتک های سفالی در این گروه قرار می­گیرند.زبانه­ دار: در این هواصداها ارتعاش زبانه (قمیش) باعث تولید صدا می شود و برحسب نوع زبانه به دو گروه تقسیم می شوند: سازهای هواصدا با زبانه­ ی یک لایه و سازهای هواصدا با زبانه­ دولایه. دهانه­ ی پیاله ای: صدا در این سازها از طریق ارتعاش لب ها در یک محفظه­ ی کوچک شبه پیاله ای ایجاد می شود. شیپورها، بوق های فلزی، بوق های صدفی، نفیرهای شاخی، کَرناهای فلزی، کرمیل ها و مارسازها و … در این گروه قرار می گیرند).
هواصداهای مطلق سازهایی هستند که بر روی لوله یا محفظه­ ی صوتی آنها سوراخی برای انگشت گذاری و تغییر ارتفاع صدا وجود ندارد. به عبارت دیگر این هواصداها یا فقط توانایی ایجاد یک صدا را دارند و یا برحسب نوع و شکل بدنه می توانند چند صدا را بر اساس قانون اصوات طبیعی هارمونیک در لوله های صوتی ایجاد کنند. هواصداهای مطلق با توجه به چگونگی ایجاد صدا در آنها به انواع مختلفی از جمله: با زبانه­ ی یک لایه (نمونه ای از نی زبانه دار ترکمنی) و با دهانه­ پیاله ای (کَرنای آستان قدس رضوی، کَرنای گیلان، کَرنای مازندران، بوق بوشهر، بوق صدفی، نفیر و …) تقسیم می شوند.
منبع: اطرایی، ارفع، درویشی، محمدرضا (1388). سازشناسی ایرانی، ماهور، ص. 203 – 208.
Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.

تاریخ:

آوریل 22, 2016

دسته بندی:

سالن ها